Inter-język Larry Selinkera

„Latentne struktury psychologiczne” budzą się w mózgu, kiedy człowiek uczy się drugiego języka, stwierdził Larry Selinker, profesor lingwistyki.

PAN SELINKER rozwinął swą teorię „INTER-JĘZYKA” badź „trzeciego języka”, w roku 1972.

 

Uczymy się, angielskiego na przykład, jako JĘZYKA DRUGIEGO, jeżeli wymówiliśmy przedtem parę słów w innej mowie. Przed moim polskim pozostawała zdecydowanie daleka droga, kiedy zaczęłam się uczyć amerykańskiego. Miałam mniej-więcej cztery latka. Coraz więcej ludzi uczy się języków, zacząwszy wcześnie.

 

Spróbujmy drogi rozumowej. Możemy myśleć o ludziach bez wskazywania na kogokolwiek konkretnie. Wyobraźmy sobie Eduardo. Urodził się w Ameryce, w rodzinie hiszpańsko-języcznych imigrantów. Mówił głównie po hiszpańsku, zanim poszedł do szkoły. Jego rodzice mówili po hiszpańsku, a jego przyjaciele w miejskiej okolicy gdzie mieszkał, byli wszyscy pochodzenia hiszpańskiego. Jednakowoż, Eduardo zawsze był dobrze świadom amerykańskiego w swoim otoczeniu, także poprzez radio i telewizję.

 

Pomyślmy, Eduardo ma 20 lat. Studiuje na stopień z IT. Całki eliptyczne przychodzą mu łatwo, ale potrzebowałby słownika, żeby przetłumaczyć matematykę z angielskiego na hiszpański — uczył się, zarówno jak mówił o matematyce zawsze po angielsku. Pan Selinker jednak utrzymywałby, iż to hiszpański jest pierwszym językiem Eduardo.

 

Miłość jednak nie przyszłaby Eduardo przede wszystkim po hiszpańsku. Jego dziewczyna jest Amerykanką. Amerykański angielski jest jedynym językiem w którym kiedykolwiek mówiła. Jest prawdziwym skarbem i naturalnie prowadzi dobrą rozmowę. Kiedy Eduardo mówi swojej serdeńko że ją kocha, mówi to po angielsku i tak myśli. Pan Selinker powiedziałby, że Eduardo używa drugiego języka aby wyrazić swe uczucia, a musi do tego być jeszcze inna, trzecia albo inter-językowa forma, na której Eduardo polega.

 

WGLĄD Z DOŚWIADCZENIA

  • Niezależnie od pochodzenia społecznego badź płci, ludzie mają języki prymarne raczej niż pierwsze czy drugie. Moim językiem prymarnym dla lingwistyki jest amerykański angielski. Zdarza mi się potrzebować słownika aby przetłumaczyć moje prace na polski, chociaż polski jest moim językiem rodzimym, urodziłam się w Polsce i mieszkałam w niej nieprzerwanie do 34 roku życia (ogółem może 3 razy byłam zagranicą na wakacjach, w krajach nie-anglojęzycznych). Uczyłam się jednak po angielsku.

 

Ai-li urodziła się jak Eduardo, w Ameryce. Jej dziadkowie byli Chińczykami. Zawsze była za językami. Zanim poszła do szkoły, uczyła się chińskiego razem z amerykańskim. Zaczęła się uczyć niemieckiego i francuskiego, kiedy miała około siedmiu lat.

 

Pomyślmy, Ai-li dorasta i pisze pracę o językowym odniesieniu przestrzennym w niemieckim i francuskim — jej dwóch „drugich językach”, czy jej „trzecich-drugich językach”? Jeżeli amerykański liczyłby się jako drugi, wtedy niemiecki i francuski byłyby trzecim bądź czwartym, ale właściwie, uczyła się pracowała nad wszystkimi swoimi językami na tym samym rozwojowym etapie życia…

 

WGLĄD Z DOŚWIADCZENIA

  • Język prymarny nie jest ustaloną opcją. Osoby wielojęzyczne nadadzą priorytet językowi relewantnemu, zależnie od środowiska i kontekstu. Nie ma natomiast żadnego „między-języka”, który łączyłby wszystkie.
  • Język prymarny który przeważa w jakimś aspekcie doświadczenia osoby może stać się „adeptem”. Nauka niemieckiego na przykład zaczęła przebiegać dla mnie lepiej, kiedy zaczęłam odnosić niemiecki do amerykańskiego, a nie polskiego. To samo stało się podczas nauki francuskiego, sprawa więc nie polega na językowych grupach, czy „rodzinach”.

 

Larry Selinker sugerowałby nienormalne umysłowe i neuronalne realia, względem „mówców drugiego języka”. To z powodu latentnych struktur psychologicznych w mózgach, uczniowie języka drugiego wykazują symplifikację, wielosłowie, oraz nadmierną generalizację, twierdzi pan Selinker.

 

Moglibyśmy powiedzieć, że pan Selinker uważa osoby uczące się „drugiego języka” za idiosynkratyczne. Idiosynkrazja może być „cechą szczególną pewnej osobie lub grupie, szczególnością temperamentu lub fizjologii, bądź niezwykłą reakcją indywidualną na pożywienie lub substancję” (The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition).

 

Medycznie, nie ma czysto „funkcyjnych”, „matematycznych”, czy „psychologicznych” łączeń w ludzkich mózgach. Nie ma „latentnych” rejonów mózgu, w osobach nieupośledzonych. Uraz nie tworzy struktur neuronalnych dla języka.

 

„Selinker odnotował iż w określonej sytuacji, wypowiedzi produkowane przez osobę uczącą się są różne od tych jakie wyprodukowałby mówca natywny, chcąc przekazać to samo znaczenie,” mówi WIKIPEDIA.

 

Emilia Dickinson była amerykańską poetką. Jej utwory pozostają szeroko rozpoznawanymi, a także przychylnie docenianymi. Jednakowoż, czy lubić jej poezję czy nie, któż by twierdził, iż każdy Amerykanin czy Amerykanka napisaliby to samo, gdyby mieli „przekazać to samo znaczenie”?

 

 

The brain is wider than the sky,
For, put them side by side,
The one the other will include
With ease, and you beside.

 

The brain is deeper than the sea,
For, hold them, blue to blue,
The one the other will absorb,
As sponges, buckets do.

 

The brain is just the weight of God,
For, lift them, pound for pound,
And they will differ, if they do,
As syllable from sound.

 

EMILY DICKINSON, source: PROJECT GUTENBERG, THE BRAIN IS WIDER THAN THE SKY.

 

Idiolekt to sposób na jaki osoba mówi bądź pisze. Słówko to pochodzi od greckich idios, znaczącego własny, oraz lektikos, znaczącego zdolny mówić, czy dobry mówca.

 

 

Każdy ma własny idiolekt. Mark Twain może być skojarzeniem naturalnym, kiedy mowa o idiolektach. Trudno jest, albo może nawet nie da się sobie wyobrazić owego wprawnego autora jak twierdzi, nie mówisz jak ja, takowoż jesteś w błędzie.

 

„A jeżeli sprzedam czytelnikowi ten wolumin nonsensu, a on, zamiast przyprawiać sobie poważniejsze lektury rozdziałem od czasu do czasu, kiedy jego umysł takiej relaksacji się domaga, niemądrze przedawkuje kilkoma rozdziałami za jednym posiedzeniem, zasłuży na zniesmaczenie, a nie będzie mieć kogo winić, tylko siebie.” ;)

MOWY MARKA TWAINA, PROJEKT GUTENBERG.

 

Przeanalizujmy AKWIZYCJĘ JĘZYKA DRUGIEGO: KURS WPROWADZAJĄCY, autorstwa Susan M. Gass oraz Larry Selinkera.

 

„Morfologia nieperfektywna pojawia się wraz z czasownikami duratywnymi oraz/czy statywnymi (tj. dla czynności oraz stanów), które stopniowo obejmują potem achievement/accomplishment (po polsku, sens obydwu tych słówek da się wyrazić jako „osiągnięcie” i “spełnienie”), oraz z czasownikami punktowymi.”

 

Książka daje przykłady.

 

(7-33) She dancing (czynność);
(7-34) And then a man coming… (accomplishment);
(7-35) Well, I was knowing that (stan);
(7-36) Other boys were shouting ‘watch out’! (achievement).

 

Ogółem, pan Selinker utrzymywałby iż osoby uczące się języka drugiego „inaczej rozumieją język”. Gdzież jednak by to było, w Harlemie, Bronksie, Ameryce wiejskiej, miejskiej, biednej czy zamożnej, gdzie ludzie mieliby accomplishment i achievement za ściśle odrębne?

 

Książka mówi, że studium rozpoczęto na dzieciach ośmioletnich, francuskich i holenderskich. „Czasowniki punktowe” udało mi się znaleźć głównie dla JAPOŃSKIEGO czy SINGLISH. Można mieć zastrzeżenia, co do takiego klasyfikowania czasowników. Zapraszam do lektury ― UCZUCIA!

 

„Uczniowie francuscy okazali się ogółem mniej sprawni niż holenderscy i nigdy nie osiągnęli etapu w którym potrafiliby użyć regularnej morfologii czasu przeszłego produktywnie. Łączyło się to także z czynnikami transferu, jako że uczniowie byli predysponowani podstawowymi rozróżnieniami w ich systemie dla czasu i aspektu J1, aby poszukiwać podobnych rozróżnień w inpucie J2, szczególnie w przypadku rozróżnienia przeszłość/nie-przeszłość, gdzie holenderski jest bliższy angielskiemu ” (strona 209).

 

Studium trwało trzy lata. Jako nauczycielka, zostałabym zwolniona, gdyby uczeń nie był w stanie użyć przeszłej morofologii regularnej, czyli form jak Simple Past, po trzech latach pracy.

 

,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>