Gramatyka: Aspekty czy kognitywne zmienne?

ESSENCE 4 VALUE

Wszyscy mówimy czy piszemy w czasie rzeczywistym. Często nie ma czasu, by myśleć o definicjach i regułkach.

 

Na dodatek, ilekolwiek książek do gramatyki byśmy przeczytali, nie ma i nie ma jak być regułki gramatycznej która by za nas decydowała, czy chcemy powiedzieć we live, we are living, we have lived, czy we have been living. Im więcej się naczytamy, tym bardziej będzie dla nas oczywiste, że sami się musimy namyślić jak wyrazić swoją myśl.

 

Nasze umysły mają jednak naturalny zwyczaj kojarzyć czas i miejsce. Bez wyjątku, czas i miejsce współ-występują w naszej ziemskiej rzeczywistości: nie możemy mieć czasu bez miejsca, ani miejsca bez czasu. Wirtualne projekty komputerowe mogą czas czy miejsce izolować, ale ludzka gramatyka nie wyewoluowała w rzeczywistości wirtualnej.

 

W naszej ziemskiej realności, my ludzie mapujemy kognitywnie. Nasze mapy kognitywne nie mają ścisłej geograficznej wymierności, lecz partycypują w wybieraniu dróg do miejsc, w najkrótszej rozciągłości przestrzennej jak i czasowej, w naszych codziennych ścieżkach do szkoły czy pracy. Mapowanie kognitywne łączy czas i miejsce.

 

To, jak się uczymy, zależy także od tego, jak jesteśmy przyzwyczajeni się uczyć. Spróbujmy tu świeżego spojrzenia. Pomyślmy o gramatycznych Aspektach które większość dzieci nabywa przed nauką szkolną: Simple, Progressive, oraz Perfect.

 

Jest parę podstawowych słówek by mówić o przestrzeni, na, w, oraz do. My ludzie żyjemy na Ziemi, nadajemy przynajmniej psychologiczne granice miejscom w których przebywamy, oraz uczymy się i pamiętamy drogi do miejsc.

 

Aspekt Simple: Używamy go często by mówić o zwyczajach, oraz uczuciach czy myśleniu — tym, co się często nie zmienia. Możemy mieć zwyczaj robić coś często, zarówno jak… nigdy. Możemy pomyśleć o mapie kognitywnej. Aspekt Simple pomaga powiedzieć co ogółem widzimy że istniało, istnieje, bądź myślimy że będzie istnieć NA mapie kognitywnej.
ON the map__examples

 

Aspekt Progressive: możemy go użyć by powiedzieć, że coś było, jest, czy też będzie W progresie, W biegu czy toku. Aby zobrazować ten Aspekt, możemy przedstawić sobie aktywność lub zdolność W jakimś zakresie lub obrębie.
IN a place or time span__Examples

 

Aspekt Perfect: możemy nim wyrażać co DO jakiegoś momentu w czasie się stało, dzieje, bądź będzie dziać. Moment ten nie musi oznaczać zakończenia stanu, czynności, czy zdolności. Możemy obrazować przebieg czy też przejawianie się aktywności jako drogę DO miejsca.
TO a place or time__Examples

 

Jako że nasze gramatyki nie mogą być zależne od poszczególnych rejonów geograficznych, możemy pomyśleć o abstrakcyjnym zakresie kognitywnym, który pracowałby dla nas gdziekolwiek jesteśmy.

 

__ESSENCE 3 VALUE with patterns

Porównajmy gramatyki klasyczne. Możemy się z nich nauczyć, że czasu Present Progressive używamy dla rzeczy które dzieją się „teraz”. Moglibyśmy nawet zacząć kojarzyć ten czas ze słówkiem „teraz”, ale taka regułka nie działałaby, kiedykowiek byśmy chcieli mówić o tym co czujemy albo myślimy. Jednak mówimy wtedy,

I am happy now,
I think I like it now;
(Present Simple).

 

Możemy mieć wątpliwość: dlaczego myśleć o zmiennych kognitywnych, jeśli czasy gramatyczne nie zmieniły się od setek lat? Czy zmienne kognitywne nie powinny być naturalne, na przykład wrodzone, albo uniwersalne, takie same dla wszystkich gramatyk?

 

Nazwa “zmienne kognitywne” nie znaczy, że chcemy mówić jedynie o sprawach które się zmieniają, a już szczególnie często. Zmienne kognitywne to wartości które możemy stosować elastycznie. Bynajmniej nie muszą one być wrodzone. Wrodzonych czy uniwersalnych zmiennych kognitywnych może nawet nie być: ludzie zawsze uczą się języka, także rodzimego; wrodzona jest tylko zdolność uczenia się. Zmiennych kognitywnych możemy się nauczyć, jak języka i mowy.

 

Ze zmiennymi kognitywnymi, możemy operować kognitywnymi zakresami. Na przykład, jeżeli wybierzemy część zakresu na nasze pole widzenia, możemy zaznaczyć, że nie mamy na myśli całego zakresu:

He is only being mad {IN}. He is sane {ON}.

 

Pamiętajmy, klasyczne gramatyki też nie są objawieniami, czy znaleziskami. To utwory ludzkiej myśli; frazę „gramatyczny Aspekt” wymyślił człowiek. Decyzja, czy brać pod uwagę zmienne kognitywne należy do nas: obiektywnie, nie ma jak być i nie ma przeciwwskazania.

Zapraszam do lektury,
GRAMATYCZNY LOG NETOWY: CZAS RÓŻNIE WĘDRUJE Z RÓŻNYMI LUDŹMI

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>